خانم دهقانی گزارشی از برنامه بازدید موزه ارائه کردند. موکول شد به بعد از ماه رمضان و حضور تمامی دانشجویان.
مطالبی در خصوص تحقیق و نقدی که باید برای پایان ترم ارائه شود، در کلاس مطرح شد که بعد از گزارش کلاسی آمده است.
پس از آن استاد دربارۀ مجموعه عکسهایی که دانشجویان باید تا نیمه آبان آماده کنند، توضیحاتی دادند تعداد عکسها باید حداقل 20 تا باشد، در برنامه پاورپوینت و به گونه ای ویرایش شده تنظیم شوند. تم اجتماعی و زیر نویس داشته باشند. البته دانشجویان باید شخصاً عکاسی کنند.
در پایان کلاس هم دانشجویانی که جلسه اول حضور نداشتند درباره علایق هنریشان صحبت کردند و استاد به معرفی منابع تکمیلی در حوزه جامعه شناسی هنر پرداختند.
مباحث مطرح شده در کلاس
همانطور که در جلسه اول گفته شد هر کدام از دانشجویان باید یک نقد 4-3 صفحه ای، یک تحقیق با حجم 15-10 صفحه تایپ شده، یک فیلم کوتاه یا مجموعه عکس تنظیم شده در پاورپوینت ارائه نمایند. دانشجویان باید برای نگارش نقد با جستجو در اینترنت یا سایر منابع یک راهنما بیابید. آنرا مطالعه کنند و منبعش را در وبلاگشان قراردهند.
در بارۀ موضوع تحقیق
تحقیق هرکدام از دانشجویان باید چند ویژگی داشته باشد:
1- اینکه در زمرۀ یکی از زمینه های هنری (به معنای عام و شامل ادبیات، شعر، موسیقی، آواز، نقاشی، طراحی و حتی صنایع دستی که اصولاً دارای یک بعد زیبایی شناسانه باشد) قرار گیرد.
2- باید با تجربه زیسته و علاقه دانشجویان منطبق باشد. به عبارتی دانشجو باید در زمینه مورد نظر مولد اثر بوده یا مصرف کننده فعال در آن حوزه باشد.
3- کار دانشجویان باید تحقیق و تحقق پذیر باشد. حجم کار چیزی در حدود 10 تا 15 صفحه تایپ شده تعیین شده است. کار باید به صورت یک مقاله علمی و با چارچوبهای استاندارد آن ارائه شود. برای اطلاع از نحوه این چارچوب به راهنمای تنظیم مقالات در فصلنامه علوم اجتماعی مراجعه نمایید. (مقالاتی که دارای چارچوب و فرم صحیحی نباشد از طرف استاد پذیرفته نمی شود.)
4- مهمترین بخش تحقیق رهیافت و بینش جامعه شناسانه در زمینه مورد نظر تحقیق است. در واقع محقق باید با یک بینش جامعه شناسانه تحقیق خود را به ثمر برساند. برای حصول این بینش بحثهای جاری کلاس، کتابها و مقالات مرجع موجود در سایتهای مختلف راهگشای کار محققین می باشد.
سوژه های مناسب یرای تحقیق
حوزه های بحث بسیار وسیع است و هر آنچه که در محدوده هنر قرار دارد می تواند سوژه ای برای تحقیق باشد. برای انتخاب سوژه لزومی به انتخاب پروژه های سنگین تحقیقاتی نیست. این سوژه ها عبارتند از:
1- نهادها و سازمانهای هنری: مثل مقاله ای در باره مرکز اشاعه موسیقی یا دفتر ادبیات داستانی وزارت ارشاد و ...
2- رسانه های ترویج و اشاعه هنر: مثل روند و تحول انتشار رمانهای فارسی در حوزه جامعه شناسی کتاب و نشر یا تأثیر سیاستهای وزارت ارشاد بر اشاعه هنرهای دینی و...
3- مخاطبان هنر: مثل چرایی و چگونگی مصرف جوانان از برنامه های هنری، یا راز میزان فروش رمانهای عامه پسند
4- محیطهای هنری: مثل بررسی ابعاد مختلف ویژگیها و محیطهایی که گروههای هنری و خالقان این آثار در آن فعالیت می کنند. محیطهایی مثل دانشگاهها و انجمنهای هنری
5- گفتمانهای هنری: هنر، علم ، ادبیات، فلسفه، دین و اصولاً تمام پدیده هایی که از جنس معرفت به نوعی موجودیتها و هستیهای گفتمانی هستند. در یک پارادایم تاریخی شکل می گیرند و توسعه و تکامل پیدا می کنند. به طور مثال تئاتر جدید در ایران که صدسال قدمت دارد، دارای یک سری المانهای زیبایی شناسانه و جریاناتی است که تئاتر درون آن گفتمان معنا می شود. این گفتمانها مبانی فرهنگی اجتماعی خاص خود را دارند و فاکتورهایی مثل جنسیت و قومیت در آن تأثیر می گذارد. بنابراین موضوعی مانند تحلیل گفتمان موسیقی کلاسیک ایران می تواند به عنوان یک موضوع برای محقق مورد بررسی قرار گیرد.
6- مولدان هنر: بینش جامعه شناسانه سعی دارد این تفکر نادرست که هنرمند دارای یک نیروی ماوراء الطبیعه است و هر آنچه که او خلق می کند نیز محصول همین نیروی غیبی است را از بین ببرد. در واقع جامعه شناسی سعی در اثبات این نکته دارد که نیروهای تاریخی، اجتماعی، سیاسی است که هنرمند و دید هنری او را می سازد؛ نه نبوغ شخصی او. بررسی ابعاد اجتماعی آثار هنرمندان بزرگ ، سوژه هایی از این دست هستند.
7- محصولات یا آثار هنری: سوژه هایی مثل بررسی دیوان حافظ یا فیلمهای عامه پسند سینمای قبل از انقلاب
8- روندهای هنری: مثل سیر نقاشی قهوه خانه ای
تکالیف دانشجویان برای جلسه بعد:
1- ساختن یک وبلاگ (برای دانشجویانی که هنوز این کار را نکرده اند) و قرار دادن پستی مربوط به جلسه دوم کلاس
2- تعیین موضوع تحقیق به صورت قطعی
3- پرینت شرح درس از وبلاگ استاد
4- خواندن مقالات جامعه شناسی هنر و ادبیات از اینجا
5- تنظیم لینکهای مربوط به حوزه جامعه شناسی هنر و ادبیات
پی نوشت: البته کلاس به خشکی گزارش من نبود!!! بگذارید به حساب تنظیم شدنش در نیمه شب!
پی نوشت 2: ضمن بحثها استاد گفتند به نظرشان نفرت انگیزترین فیلمها، فیلمهای ترسناکند؛ حالا به نظر شما ارتباط منطقی این جمله با جمله معروف خانمها که می گویند: «ما از سوسک نمی ترسیم اما از آن متنفریم» چیست!؟

